
Allergisch voor katten? Bestaat een hypoallergene kat?
Geen kat is vrij van allergenen. Toch leven veel mensen met een kattenallergie prima met een kat, met een test, een plan van de arts en een paar vaste gewoontes in huis.
Een kattenallergie is een reactie op Fel d 1, een eiwit dat elke kat maakt in zijn huid en speeksel. Het zit dus niet in de haren zelf. Van geen enkel ras is aangetoond dat het allergeenvrij is: een 'hypoallergene kat' is een verkoopwoord, geen medisch feit. Wel verschilt het sterk per kat. Je huisarts kan je laten testen, en veel mensen redden het met medicijnen, gewoontes in huis en eerst een paar keer tijd met de kat zelf voordat ze beslissen.
Wat je kunt zien
- Snel naar de huisarts
Hoesten, een benauwde borst of piepende ademhaling bij een kat
Dit kan allergisch astma zijn, dat binnen 15 tot 30 minuten kan beginnen. Ga snel naar je huisarts, en vertel het als je al een inhaler gebruikt.
- Laat het nakijken
Niezen, jeukende, lopende of verstopte neus, slijm achter in de keel
Het gewone beeld, als bij hooikoorts. Het begint vaak binnen een paar minuten. Komt het steeds terug, dan kan je huisarts testen of de kat de oorzaak is.
- Laat het nakijken
Jeukende, rode of tranende ogen, dikke oogleden
Vaak na het aaien van de kat en dan in je ogen wrijven. Wrijven maakt het erger. Ogen die pijnlijk blijven, of maar één oog, horen bij een arts.
- Laat het nakijken
Rode, jeukende of dikke huid waar een kat likte of krabde, bulten, meer eczeem
De huid reageert op het allergeen in speeksel of aan de nagels. Meestal trekt het weg, maar bij een eczeemopvlamming of bulten over je hele lijf ga je naar de huisarts.
- Laat het nakijken
Moe, hoofdpijn, keelpijn, een grieperig gevoel of slecht slapen, zonder dat je aan de kat denkt
Met een kat in huis kan het niezen verdwijnen en blijft een verstopte neus met moeheid over. Een dagboekje van je klachten helpt jou en je arts het patroon te zien.
- Geen haast
Klachten die pas later in je leven beginnen, of alleen bij sommige katten
Een allergie kan op elke leeftijd beginnen, ook voor een kat die je al had. Dat sluit de kat als oorzaak niet uit.
Bel meteen het alarmnummer bij
- Moeilijk ademen, een dik gezicht, dikke lippen of keel, of het gevoel flauw te vallenEen ernstige allergische reactie heeft meteen medische hulp nodig. Bel het alarmnummer.
Wat een kattenallergie is
Bij een kattenallergie reageert je afweersysteem op een onschuldig eiwit van de kat alsof het een indringer is. Het lichaam maakt er IgE-antistoffen tegen, en bij het volgende contact komen de klachten. Dit gaat over mensen die allergisch zijn voor katten. Heeft je kat zelf jeuk of een allergie, lees dan voedselallergie bij je kat.
De grootste boosdoener is Fel d 1, een klein, plakkerig eiwit. Afhankelijk van het overzicht reageren ongeveer 80 tot 96 van de 100 mensen met een kattenallergie erop. Katten maken minstens acht allergenen, en sommige mensen reageren op een ander, zoals Fel d 4.
Het geeft klachten als bij hooikoorts aan neus en ogen, en bij sommige mensen astma. Aanleg voor allergie zit in de familie, en wie al eczeem, astma of een andere allergie heeft, raakt eerder gevoelig. Antistoffen op een test zonder klachten zijn nog geen allergie.
Het komt veel voor. Overzichten noemen ongeveer 7 tot 30 op de 100 mensen, en 1 op de 5 volwassenen is het getal dat je het vaakst hoort. Het is de meest voorkomende allergie voor dieren, ongeveer twee keer zo vaak als hondenallergie, en na huisstofmijt de tweede allergie binnenshuis.
Waar het allergeen vandaan komt en hoe het zich verspreidt
Fel d 1 wordt vooral gemaakt in de talgklieren van de huid en in de speekselklieren, en een beetje in de traan- en anaalklieren. Als een kat zich wast, smeert het speeksel het eiwit over de vacht. Haren en huidschilfers dragen het daarna rond. De haren zijn dus de drager, niet het allergeen, en een korte vacht of geen vacht haalt het eiwit niet weg.
Het eiwit is licht en plakkerig. Het zweeft op heel kleine deeltjes in de lucht, blijft hangen in banken, vloerkleden, matrassen en kleding, en waait weer op bij afstoffen en stofzuigen. Huizen met meer katten hebben er meer van, en vloerbedekking houdt meer vast dan een gladde vloer.
Je kunt reageren zonder dat er een kat in de kamer is. Het allergeen reist mee op kleding en zit ook in huizen zonder kat, scholen, kantoren, het openbaar vervoer en wachtkamers. En het blijft lang: een paar maanden is het gewone getal. In één overzicht duurde het tot 20 weken voordat een huis met vloerbedekking zo weinig allergeen had als een huis zonder kat.
Is er een kattenras dat hypoallergeen is?
Nee. Alle katten maken Fel d 1, welk ras, welke leeftijd, vachtlengte, sekse of welk gewicht ze ook hebben. Geen onderzoek heeft een kat gevonden die het niet maakt, en het etiket 'hypoallergeen' heeft allergische mensen nooit aantoonbaar geholpen. Allergieartsen raden daarom af om iemand te vertellen dat een niet-allergene kat veilig is.
Wat wel verschilt, is de kat zelf. Tussen katten loopt de hoeveelheid Fel d 1 80 tot 100 keer uiteen, en dat verschil is groter dan elk verschil tussen rassen. Daarom kan hetzelfde ras de ene allergische persoon goed bevallen en de andere niet, en is er voor geen enkele kat een garantie.
Haarloze, rex- en kortharige katten maken het eiwit ook, want het komt uit de huid en het speeksel, niet uit de haren. Een kat die minder verhaart, laat misschien minder allergeen op de bank achter, maar maakt het zelf net zo goed.
Een 'allergiearme lijn' van een fokker erft niet vanzelf door: twee ouders met weinig Fel d 1 kunnen kittens met veel Fel d 1 krijgen. Een bedrijf dat genetisch aangepaste 'hypoallergene' katten verkocht, publiceerde nooit wetenschappelijk bewijs, en kopers kregen soms een kat waar ze toch op reageerden.
Ras voor ras: waar de claim op rust
- Siberische KatWisselend bewijs
Het ras met de meeste claims, en het bewijs wisselt. In één genetisch onderzoek met vier Siberische katten hadden er twee veel Fel d 1 in het speeksel. Vier katten is te weinig om iets over een ras te zeggen.
- SphynxKlopt niet
Haarloos, maar de huid en het speeksel maken gewoon Fel d 1, en geen onderzoek laat zien dat een Sphynx minder klachten geeft.
- BalineesGeen metingen gevonden
Wordt door fokkers en lijstjes vaak genoemd, maar er is geen onderzoek met metingen.
- Oosters LanghaarGeen metingen gevonden
Het idee is dat katten met Balinese voorouders, zoals de Javanees, minder Fel d 1 maken. Metingen bij deze katten zijn er niet.
- Blauwe RusGeen metingen gevonden
Vaak 'hypoallergeen' genoemd door fokkers en in populaire lijstjes, maar we vonden geen onderzoek met metingen.
- Devon RexGeen metingen gevonden
De claim rust op verhalen van eigenaren en de korte krulvacht. Er zijn geen metingen, en vachtlengte bepaalt Fel d 1 niet.
- Cornish RexGeen metingen gevonden
Net als bij de Devon Rex: verhalen van eigenaren en de krulvacht, geen metingen.
- LaPermGeen metingen gevonden
Het idee komt van de dunne krullende vacht, maar minder haar betekent niet minder allergeen.
- PeterbaldGeen metingen gevonden
Een claim zonder bron, op basis van de dunne vacht. Geen metingen gevonden.
- LykoiGeen metingen gevonden
Geen enkele bron geeft gemeten Fel d 1 voor de Lykoi, en een dunne vacht betekent niet minder allergeen.
- BengaalGeen metingen gevonden
Staat in lijstjes en wordt als hypoallergeen verkocht, zonder onderzoek met metingen.
- SiameesGeen metingen gevonden
Staat in populaire lijstjes, maar er zijn geen metingen voor dit ras.
- BurmeesGeen metingen gevonden
Staat in populaire lijstjes, maar er zijn geen metingen voor dit ras.
- AbessijnGeen metingen gevonden
Wordt 'waarschijnlijk allergiearm' genoemd op basis van verhalen van eigenaren, zonder metingen.
- RagdollGeen metingen gevonden
Een vraag die veel gesteld wordt, maar geen onderzoek laat zien dat een Ragdoll minder Fel d 1 maakt.
- Britse KorthaarGeen metingen gevonden
Een vraag die veel gesteld wordt, maar geen onderzoek laat zien dat een Britse korthaar minder Fel d 1 maakt, en een korte vacht verandert niets.
Katers, poezen, castratie, leeftijd en vachtkleur
Niet-gecastreerde katers maken meestal de meeste Fel d 1. Poezen en gecastreerde katers maken minder, en één overzicht noemt 3 tot 5 keer minder na castratie. Maar de gegevens spreken elkaar tegen, en allergieartsen geven geen advies om te castreren voor de allergie. Ook poezen en gecastreerde katers maken genoeg om klachten te geven, dus het is geen manier om een veilige kat te kiezen.
Oudere katten maken meestal minder Fel d 1 dan katten van 1 tot 5 jaar, en kittens minder dan volwassen katten. Dezelfde kat maakt ook niet het hele jaar evenveel, en zelfs per moment van de dag verschilt het.
Vachtkleur en vachtpatroon hingen in een onderzoek bij 64 gecastreerde katten niet samen met de hoeveelheid Fel d 1 in het speeksel. Een oudere claim dat donkere katten meer allergie geven, werd later niet bevestigd. Vachtlengte maakt evenmin uit.
Kattenvoer tegen allergie en een vaccin voor katten
Er is kattenvoer met antistoffen uit eieren die Fel d 1 in de bek van de kat onschadelijk maken. Bij 105 katten daalde het actieve Fel d 1 op de vacht na 10 weken met gemiddeld ongeveer 47 procent, en bij 97 van de 100 katten was er een daling. Het voer werkt alleen zolang de kat het eet, en alleen voor de kat die het eet.
Bij mensen is het bewijs nog dun. Bij 11 allergische volwassenen gaf beddengoed van katten op dit voer minder neusklachten in een korte test. In een onderzoek met 42 eigenaren zonder vergelijkingsgroep daalde het aantal dagen met slecht onder controle zijnde klachten in 3 maanden van 64 naar 14 op de 100. De onderzoekers noemen dat zelf alleen een aanwijzing, de onderzoeken zijn betaald door de voerfabrikant, en een gecontroleerde proef in gewone huizen ontbreekt. Medicijnen blijven dus vaak nodig.
Er wordt gewerkt aan een vaccin dat de kat zelf antistoffen laat maken tegen zijn eigen Fel d 1. Bij meer dan 50 katten gaf het een sterke reactie en ongeveer 2,7 keer minder Fel d 1 in de tranen. In een kleine proef met 10 eigenaren en 13 katten, zonder placebo, daalden de klachten per week van 7,2 naar 4,4 punten. Het vaccin is niet toegelaten, en de onderzoekers vragen eerst meer onderzoek naar de veiligheid.
Andere ideeën zijn nog onderzoek: een vaccin voor mensen is alleen op veiligheid getest bij 21 volwassenen, behandelingen met stukjes van het eiwit gaven geen duidelijk resultaat, en het eiwit genetisch uitschakelen is alleen geprobeerd in kattencellen in het lab. Wat Fel d 1 voor de kat zelf doet, weet niemand.
Symptomen van een kattenallergie en wanneer ze beginnen
De gewone tekenen zijn niezen, een jeukende, lopende of verstopte neus, jeukende rode tranende ogen en slijm achter in de keel. Sommige mensen krijgen ook een kriebelende keel, hoesten, een benauwde borst of piepende ademhaling. Huid waar een kat aan likte of krabde, kan rood, dik en jeukerig worden, en sommigen krijgen bulten of meer eczeem.
Het moment verschilt. Klachten kunnen binnen een paar minuten beginnen, uren later, of pas na een paar dagen contact als er weinig allergeen is. Een astma-aanval kan binnen 15 tot 30 minuten beginnen. Wie met een kat samenwoont, merkt de snelle reacties soms niet meer en legt geen verband tussen de kat en een verstopte neus, moeheid of slecht slapen.
Een kattenallergie kan op elke leeftijd beginnen, ook voor een kat waar je eerder geen last van had. Meestal begint het in de kindertijd, maar het gebeurt ook bij volwassenen. In een groot Europees onderzoek werd ongeveer 4 op de 100 volwassenen in zo'n 9 jaar gevoelig, en een kat nemen verdubbelde dat risico ongeveer. Een allergische neus kan in de loop van jaren overgaan in astma, dus hoesten, piepen of een benauwd gevoel horen vroeg bij de dokter.
Een kattenallergie laten testen
De arts begint met je verhaal: wanneer komen de klachten, worden ze erger bij katten en zijn ze minder op vakantie? Daarna kan een huidpriktest, een bloedtest op IgE-antistoffen, of allebei, laten zien of je gevoelig bent. Bij een huidpriktest komt een druppel allergeen in de huid van je onderarm, en een rode bult na ongeveer 15 minuten is positief. De uitslag van een bloedtest duurt dagen tot weken.
Een positieve test alleen is niet genoeg, en een negatieve bloedtest kan een allergie soms missen. De arts weegt de uitslag af tegen je klachten. Er zijn ook tests op losse allergenen zoals Fel d 1. Die laten zien op welk eiwit je reageert, maar hoe nuttig ze precies zijn bij kattenallergie, staat nog niet vast.
Laat je testen, ook als je zeker weet dat het de kat is. Huisstofmijt, pollen of schimmel op de vacht geven precies dezelfde klachten, en dat wil je weten voordat je ooit besluit een kat weg te doen. Een test zonder klachten, voordat je een kat hebt, zegt weinig: je kunt later alsnog allergisch worden.
Wat helpt tegen kattenallergie: wat artsen vaak gebruiken
Genezen kan niet; behandelingen verlichten de klachten. Voor de neus gebruiken artsen vaak antihistaminica als tablet of neusspray, en bij blijvende, matige tot ernstige klachten een neusspray met corticosteroïden. Zo'n spray heeft dagen tot weken vaste gebruik nodig om goed te werken. Voor de ogen zijn er oogdruppels met een antihistaminicum. Je arts of apotheker kiest het middel en de dosis, en kijkt naar je andere medicijnen, astma en een zwangerschap.
Astma heeft een eigen plan nodig, meestal met een onderhoudsmiddel en een luchtwegverwijder. Stop daar nooit zelf mee en gebruik niet minder zonder overleg.
Immunotherapie, of hyposensibilisatie, is de enige behandeling die op de oorzaak werkt: 3 tot 5 jaar lang prikken, tabletten of druppels met kattenextract. Het helpt niet iedereen, kan bijwerkingen geven, en goed bewijs bij kattenallergie is schaars. Artsen denken er vooral aan als de klachten sterk zijn en je katten niet kunt ontlopen, bijvoorbeeld voor je werk. Bij ernstig astma wordt het meestal niet gegeven.
Medicijnen verlichten, maar halen de allergie niet weg, en bij een kat in huis zijn ze alleen soms niet genoeg. De kat weg doen is in richtlijnen de stap die het vaakst wordt genoemd. Onderzoek laat zien dat dat niet altijd de verlichting geeft waar mensen op hopen, en daarom bespreekt je arts het met je.
Allergisch voor katten, maar toch een kat
Eén maatregel is niet genoeg. Allergieverenigingen raden een combinatie aan: een slaapkamer zonder kat, een luchtreiniger, vaak schoonmaken, handen wassen en iemand anders die borstelt en de kattenbak doet. Ook dan kost het moeite en helpt het soms maar deels.
Houd de kat uit de slaapkamer en de deur dicht: daar breng je een derde tot de helft van je dag door. Zet er een luchtreiniger met HEPA-filter neer. Die verlaagt het allergeen in de lucht, maar of het de klachten genoeg vermindert, is minder zeker. De kat in één kamer houden, houdt het allergeen niet in die kamer.
Een harde vloer houdt minder vast dan vloerbedekking. Neem oppervlakken vochtig af en zuig met een stofzuiger met HEPA-filter, het liefst door iemand anders. Was kattenmanden, dekens en hoezen vaak en heet: in een labtest haalde wassen met wasmiddel meer dan 99,99 procent van het Fel d 1 uit stof. Houd de kat van bank en bed, of leg er plaids op die je wekelijks wast.
Was je handen na het aaien en wrijf niet in je ogen: wrijven maakte jeuk en roodheid erger in een gecontroleerd onderzoek. Laat iemand zonder allergie de kat buiten borstelen en de bak verschonen; moet je het zelf doen, draag dan een mondkapje en handschoenen. Een kat wassen helpt maar een dag of twee, en de meeste katten haten het. Een kat naar buiten zetten helpt niet: het allergeen komt via kleding toch binnen.
Sommige mensen raken na maanden aan hun eigen kat gewend, maar hoe lang dat duurt, is onbekend en voorspellen kan niet. Ga je op bezoek bij iemand met een kat, vraag dan je arts of je vooraf iets moet innemen, vraag de gastheer niet vlak van tevoren te stofzuigen, en draag kleren die je kunt wassen. Een kat verzorgen blijft verder hetzelfde.
Voordat je een kat neemt
Neem geen kat als je aantoonbaar allergisch bent voor katten. Twijfel je, ga dan eerst naar je huisarts en laat je testen. Heb je al astma, eczeem of een andere allergie, of hebben anderen in huis dat, dan is het risico groter.
Ga een paar keer bij de kat zelf op bezoek, in het huis waar hij woont, en let op hoe je je voelt, ook de dag erna. Katten verschillen onderling, en een bezoek zonder klachten kan een paar dagen later toch klachten geven. Vraag het asiel of de fokker of je eerst een proefperiode of pleegtijd kunt hebben; dat is een betere test dan een bezoek, omdat het allergeen zich opbouwt. Meer over een kat adopteren.
Zegt een verkoper dat een kat allergiearm is, vraag dan naar testuitslagen van die kat, en betaal geen grote aanbetaling voor een 'hypoallergene' kat voordat hij er is en je hebt getest hoe je reageert.
Herplaatsen als laatste stap
Een kat herplaatsen is een heel zwaar besluit en een laatste stap. Zorg eerst dat de kat echt de oorzaak is, praat het door met je arts en probeer de maatregelen hierboven. Sommige richtlijnen noemen de kat weg doen de meest werkzame stap; andere zeggen dat de meeste mensen het redden en dat herplaatsen voor ernstige of gevaarlijke allergie is. Hoe erg het is, astma, wat bij jou werkt en de band met je kat tellen allemaal mee.
Herplaats je toch, plan het dan, neem contact op met het asiel of de opvang waar de kat vandaan komt, en geef hem niet weg via internet. Het allergeen kan zes maanden of langer in huis blijven, dus maak stoffering schoon en vervang luchtfilters.
Wat artsen en allergieverenigingen meestal adviseren
Dit is wat artsen en allergieverenigingen meestal adviseren. Jouw arts kan iets anders adviseren, afgestemd op jou.
Voordat je een kat neemt
Ga naar je huisarts als je klachten, astma, eczeem of andere allergieën hebt, en laat je testen.
De arts kiest welke test bij je past; vraag of een verwijzing naar een allergoloog zinvol is.
Een paar bezoeken, over weken
Bezoek dezelfde kat vaker, in zijn eigen huis, en schrijf je klachten op, ook die van de dag erna.
Het allergeen bouwt zich op, dus één kort bezoek kan een reactie missen.
Proefperiode of pleegtijd
Vraag het asiel of de fokker naar een proefperiode of pleegtijd voordat je beslist.
Niet overal kan dat.
De eerste weken thuis
Begin meteen met de gewoontes: slaapkamer dicht, luchtreiniger aan, iemand anders borstelt en doet de bak, handen wassen.
Bij weinig allergeen kan het dagen duren voordat je iets merkt.
De maanden daarna
Houd je klachtendagboek bij en ga naar je arts als de klachten blijven of er astma bij komt.
Sommige mensen wennen na maanden, maar voorspellen kan niet.
Als de klachten blijven
Bespreek alle mogelijkheden met je arts voordat je besluit de kat te herplaatsen.
Herplaatsen is een laatste stap.
Wat geldt in jouw land
Goed om te weten
- De huisarts is je eerste stop. Een verwijzing naar een KNO-arts, allergoloog, longarts of kinderarts-allergoloog loopt via de huisarts, en tests die de huisarts al deed, worden niet zonder reden overgedaan. De richtlijn voor huisartsen noemt het huisdier weg doen de meest werkzame stap bij een huisdierallergie, en de huisarts bespreekt dat met je.
- Immunotherapie tegen kattenallergie wordt vooral gegeven aan mensen die katten niet kunnen ontlopen, door hun werk of vast contact, en niet aan mensen die de kat houden of heel ernstig astma hebben. Het bestaat voor katten, niet voor honden, knaagdieren of paarden, en gebeurt onder toezicht van een arts.
- De apotheker legt bij het meegeven uit hoe je een neusspray met corticosteroïden gebruikt. Neem alleen na overleg met je arts allergiemedicijnen in voordat je bij iemand met een huisdier op bezoek gaat.
- In januari 2008 nam de Nederlandse overheid drie genetisch aangepaste 'hypoallergene' katten van het bedrijf Allerca in beslag. Dat was een handhavingszaak, geen regel.
Organisaties
- LICG (Landelijk InformatieCentrum Gezelschapsdieren): Informatie over allergische reacties op huisdieren
- Longfonds: Informatie over astma
- Vereniging van Allergie Patiënten (VAP): Patiëntenvereniging voor allergie, die meedacht over de Nederlandse allergierichtlijn
Woorden die je daar tegenkomt
- huidschilfers
- : waar het allergeen op zit
- huidpriktest
- : de priktest op je onderarm
- RAST-test
- : bloedtest op allergische IgE-antistoffen
- kwaddel
- : de rode jeukende bult bij een positieve priktest
- allergoloog
- : specialist in allergie
- KNO-arts
- : keel-, neus- en oorarts
- hyposensibilisatie
- : immunotherapie: 3 tot 5 jaar prikken, tabletten of druppels
Goed om te weten
- Volgens een Belgische site met wetenschappelijk onderbouwde gezondheidsinformatie mag een arts per bloedafname maar 6 van de dure allergietests aanvragen.
- Een Belgische consumentenorganisatie schrijft dat immunotherapie goed onderbouwd is bij pollen- en huisstofmijtallergie, maar veel minder bij huisdierallergie, en dat het daar alleen uitzonderlijk gebruikt wordt, bijvoorbeeld voor mensen die met dieren werken.
Organisaties
- Gezondheid en Wetenschap: Wetenschappelijk onderbouwde gezondheidsinformatie, met een gids om een allergie op te sporen
- Test-Aankoop: Consumentenorganisatie met een artikel over feiten en fabels rond honden- en kattenallergie
Woorden die je daar tegenkomt
- allergoloog
- : specialist in allergie
- huidpriktest
- : de priktest op je onderarm
Organisaties
- Luxembourg Institute of Health (LIH): Onderzoeksinstituut dat vond dat rassen die als hypoallergeen verkocht worden, toch de belangrijkste allergenen maken
Wat helpt in huis
- Laat je testen voordat je een kat kiestHuisstofmijt, pollen of schimmel op de vacht geven dezelfde klachten; een test laat zien waar je echt op reageert.
- Doe de slaapkamerdeur dicht voor de kat en zet er een luchtreiniger met HEPA-filterJe brengt een derde tot de helft van je tijd in bed door, en een filter verlaagt het allergeen in de lucht.
- Kies een harde vloer of laagpolig kleed, en leg wasbare plaids op de bankVloerbedekking en stof houden allergeen vast.
- Was beddengoed, plaids en je eigen kleren heet, en trek andere kleren aan na het knuffelenWassen met wasmiddel haalde in een labtest bijna al het Fel d 1 uit stof.
- Laat iemand zonder allergie de kat buiten borstelen en de kattenbak verschonenBorstelen en de bak doen laten allergeen opwaaien.
- Was je handen na het aaien en blijf met je handen van je ogen en gezichtAllergeen aan je handen komt zo in je ogen en neus.
- Houd een klachtendagboek bijHet laat jou en je arts het patroon zien.
Doe dit nooit
- Een kat kiezen alleen omdat hij hypoallergeen heetGeen kat is allergeenvrij, en het etiket heeft allergische mensen nooit aantoonbaar geholpen.
- Een 'allergiearme' kat kopen op het woord van de verkoper, of veel vooruitbetalenZonder testuitslagen van die ene kat zegt de claim niets, en kopers van de genetisch aangepaste katten kregen soms een kat waar ze toch op reageerden.
- Zelf stoppen met je astma-inhaler of hem minder gebruikenHij houdt misschien de ontsteking in je luchtwegen in toom.
- Alleen op het speciale kattenvoer of alleen op medicijnen vertrouwenHet voer geneest de allergie niet en werkt pas na weken, en klachten kunnen blijven.
- Een neusspray tegen verstopping langer dan 7 dagen achter elkaar gebruikenJe neus kan eraan wennen en verstopt blijven als je stopt.
- Je kat buiten zetten als oplossingHet allergeen komt via kleding toch binnen, en voor een kat die gewend is binnen te zijn, geeft het stress.
- Je kat via internet weggeven of achterlatenDat kan gevaarlijk zijn voor de kat, en je weet niet waar hij terechtkomt.
- Een kat nemen om aan de allergie te wennen of om een allergie te voorkomenKlachten kunnen jaren blijven, en het bewijs over vroeg contact is te zwak om dat aan te raden.
- Bleek of antibacteriële middelen gebruiken tegen kattenallergeenBleek is niet geschikt voor stof, en het allergeen is een eiwit, geen bacterie.
Fabels en feiten
FabelEr zijn hypoallergene katten die geen allergeen maken.
FeitAlle katten maken Fel d 1, welk ras, geslacht, vacht of leeftijd ze ook hebben. Geen onderzoek vond een kat die het niet maakt.
FabelJe bent allergisch voor kattenhaar.
FeitHet allergeen is een eiwit uit de huid en het speeksel. Haren en huidschilfers verspreiden het door het huis.
FabelHaarloze of kortharige katten geven geen allergie.
FeitZe maken net zo goed Fel d 1, en ook kortharige en haarloze katten kunnen klachten geven.
FabelLangharige rassen maken minder allergeen.
FeitVachtlengte lijkt de hoeveelheid Fel d 1 niet te veranderen. Dat een langhaargen het allergeen verlaagt, is niet aangetoond.
FabelEen poes of gecastreerde kater is veilig.
FeitZe maken in sommige onderzoeken minder dan een niet-gecastreerde kater, maar nog genoeg voor klachten, en de gegevens over castratie spreken elkaar tegen.
FabelDonkere katten geven meer allergie dan lichte.
FeitEen oude claim die later niet bevestigd werd; vachtkleur veranderde de hoeveelheid allergeen niet.
FabelTwee allergiearme ouders geven allergiearme kittens.
FeitGeen garantie: de kittens kunnen toch veel Fel d 1 maken.
FabelEén keer per week de kat wassen lost het op.
FeitWassen verlaagt het allergeen kort; binnen een dag of twee is het terug. Dat het de klachten genoeg vermindert, is niet aangetoond.
FabelAls je allergisch bent, moet je kat weg.
FeitDe meeste mensen reageren minder heftig en redden het met medicijnen en gewoontes in huis. Herplaatsen is een laatste stap, samen met je arts.
FabelEr moet een kat in de kamer zijn om te reageren.
FeitAllergeen op kleding en in stof geeft reacties in huizen zonder kat, op school, op kantoor en in het openbaar vervoer, en blijft maanden nadat een kat weg is.
Wist je dat?
Niet in de haren
Het allergeen komt uit de huid en het speeksel. Haren verspreiden het alleen, en daarom maakt ook een haarloze kat het.
Een verschil van 2000 keer
Bij metingen aan honderden katten liep Fel d 1 uiteen van ongeveer 5 tot 2000 microgram per gram vacht. Twee katten van hetzelfde ras kunnen dus enorm verschillen.
Niemand weet waarom katten het maken
Wat Fel d 1 voor de kat doet, is nog onbekend. Misschien is het een geursignaal.
Ook in huizen zonder kat
In twee grote Amerikaanse onderzoeken zat Fel d 1 in bijna elk huis, ook in huizen zonder kat.
Oudere katten maken minder
In één onderzoek hadden katten van 11 tot 15 jaar duidelijk minder Fel d 1 in hun speeksel dan katten van 1 tot 5 jaar.
Wanneer naar de huisarts?
- Spoed: bel nuMoeilijk ademen, een dik gezicht, dikke lippen of keel, of flauwvallen na contact met een kat.
- Snel naar de huisartsHoesten, een benauwde borst of piepen bij katten, of je hebt je luchtwegverwijder vaker nodig dan anders.
- Snel naar de huisartsNeus- of oogklachten die steeds terugkomen, of je slaap of werk in de weg zitten.
- Laat het nakijkenVoordat je een kat neemt, als je astma, eczeem, hooikoorts of een andere allergie hebt, of eerder op katten reageerde.
- Laat het nakijkenVoordat je besluit je kat te herplaatsen.
Vraag het je huisarts of allergoloog
Wij leggen uit, je huisarts of allergoloog adviseert. Neem deze vragen mee:
- 1Welke test raadt u aan: een huidpriktest, een bloedtest of allebei, en heb ik een verwijzing naar een allergoloog nodig?
- 2Kunnen mijn klachten ook van iets anders komen, zoals huisstofmijt, pollen of schimmel op de vacht?
- 3Heb ik ook astma of een kans daarop, en moeten mijn longen eerst nagekeken worden?
- 4Welke medicijnen passen bij mij, hoe lang gebruik ik ze, en waar let ik op met mijn andere medicijnen of bij een zwangerschap?
- 5Moet ik iets innemen voordat ik bij iemand met een kat op bezoek ga?
- 6Is immunotherapie iets voor mij, en wat houdt het in?
- 7Ik denk aan een kat: hoe test ik hoe ik reageer voordat ik beslis?
- 8Ik heb al een kat: wat probeer ik eerst, en hoe weten we of het werkt?
Werk je bij een asiel of adoptieorganisatie?
We bouwen een overzicht van asielen en adoptieorganisaties, zodat mensen die een kat zoeken jullie vinden. Schrijf ons, dan nemen we jullie op in het register.
Vragen die mensen stellen
Zijn er hypoallergene katten?
Geen kat is allergeenvrij. Alle katten maken Fel d 1, welk ras ook. Sommige katten maken veel minder dan andere, maar van geen enkel ras is aangetoond dat het veilig is. Ga dus eerst bij de kat zelf op bezoek.
Welke kattenrassen zijn hypoallergeen?
Geen enkel ras is bewezen hypoallergeen. Siberische kat, Balinees, Javanees, Russisch Blauw, Devon Rex, Cornish Rex, LaPerm, Bengaal en Sphynx worden vaak genoemd, maar voor geen van alle vonden we een onderzoek dat minder Fel d 1 meet. Achter de Siberische kat zit het meeste, en dat bewijs wisselt.
Zijn er katten waar je niet allergisch voor bent?
Er is geen ras waar je zeker niet op reageert. Wel kun je op de ene kat veel minder reageren dan op de andere, omdat katten onderling sterk verschillen. Dat merk je alleen door een paar keer tijd met die kat door te brengen, het liefst met een proefperiode.
Is een Siberische kat hypoallergeen?
Niet bewezen. Siberische katten verschillen onderling sterk: in een genetisch onderzoek met vier Siberische katten hadden er twee veel Fel d 1 in hun speeksel, en één had weinig, met genvarianten die nog niet bevestigd zijn.
Is een Ragdoll hypoallergeen?
Er is geen onderzoek dat laat zien dat een Ragdoll minder Fel d 1 maakt. Net als bij elk ras hangt het af van de kat en van jou, dus ga een paar keer op bezoek.
Is een Britse korthaar hypoallergeen?
Nee. Alle katten maken Fel d 1, en een korte vacht verandert dat niet. Geen onderzoek laat zien dat een Britse korthaar minder maakt.
Is een Sphynx hypoallergeen?
Nee. Een haarloze kat maakt het eiwit gewoon in zijn huid en speeksel, en ook een Sphynx kan allergie geven.
Wat zijn de symptomen van een kattenallergie?
Niezen, een jeukende, lopende of verstopte neus, jeukende rode tranende ogen, soms hoesten, piepen of een benauwde borst. Huid waar een kat likte of krabde, kan rood worden en jeuken, en sommige mensen krijgen bulten. Het kan binnen minuten beginnen of pas na dagen.
Kan een kattenallergie ineens ontstaan?
Ja. Het kan op elke leeftijd beginnen, ook voor een kat die je al had. De kans is groter als je astma, eczeem of andere allergieën hebt, en een kat nemen kan het risico verhogen.
Hoe weet je of je allergisch bent voor katten?
Let op of je klachten beginnen of erger worden bij katten en minder zijn als je weg bent. Je huisarts kan het bevestigen met een huidpriktest, een bloedtest of allebei, en weegt de uitslag af tegen je klachten.
Wat helpt tegen kattenallergie?
Genezen kan niet. Artsen gebruiken vaak antihistaminica, neussprays met corticosteroïden en oogdruppels, met een astmaplan als dat nodig is; je arts of apotheker kiest het middel. Gewoontes in huis helpen ook: een slaapkamer zonder kat, een luchtreiniger met HEPA-filter en vaak schoonmaken.
Zijn er pillen tegen kattenallergie?
Er is geen medicijn speciaal voor kattenallergie. Antihistaminica als tablet, neusspray of oogdruppels verlichten de klachten, en je arts of apotheker zegt welke bij je passen. Wie weet dat hij allergisch is, kan na overleg vooraf iets innemen.
Werkt immunotherapie bij kattenallergie?
Het kan sommige mensen helpen, maar het bewijs bij kattenallergie is beperkt. Het duurt 3 tot 5 jaar en kan bijwerkingen geven. Artsen denken er vooral aan als de klachten sterk zijn en je katten niet kunt vermijden, bijvoorbeeld voor je werk.
Helpt een luchtreiniger bij kattenallergie?
Een luchtreiniger met HEPA-filter verlaagt het kattenallergeen in de lucht, en in de slaapkamer wordt hij aangeraden. Of je klachten er genoeg door afnemen, is minder duidelijk, dus gebruik hem samen met de andere maatregelen.
Kan ik met een kat leven als ik allergisch ben?
Veel mensen doen het. Combineer maatregelen: een slaapkamer zonder kat, een luchtreiniger, een harde vloer, heet gewassen beddengoed, handen wassen en iemand anders die borstelt en de bak doet. Ga eerst naar je huisarts, en herplaats alleen als laatste stap.
Kan je van je kattenallergie afkomen?
Niet betrouwbaar. Sommige mensen wennen na maanden aan hun eigen kat, maar hoe lang dat duurt, is onbekend en voorspellen kan niet. Immunotherapie kan sommige mensen helpen.
Is kattenallergie erfelijk?
Aanleg voor allergie is erfelijk: wie eczeem, astma of hooikoorts in de familie heeft, raakt eerder gevoelig. Het kan ook zonder.
Geven katers of poezen minder allergie?
Niet-gecastreerde katers maken meestal de meeste Fel d 1, poezen en gecastreerde katers minder. Het verschil tussen losse katten is groter dan tussen katers en poezen, dus het maakt geen enkele kat veilig.
Hoe lang blijft kattenallergeen in huis?
Een paar maanden is het gewone getal, en klachten kunnen zes maanden of langer blijven nadat de kat weg is. In één overzicht duurde het tot 20 weken voordat een huis met vloerbedekking het niveau van een huis zonder kat had.
Werkt kattenvoer tegen allergie?
Kattenvoer met antistoffen tegen Fel d 1 verlaagde het actieve allergeen op de vacht bij 105 katten met gemiddeld ongeveer 47 procent. Onderzoek bij mensen is klein, zonder vergelijkingsgroep of betaald door de fabrikant, en een effect in gewone huizen is niet aangetoond. Het geneest niets, en medicijnen kunnen nodig blijven.
Is er een vaccin tegen kattenallergie?
Nog niet. Er wordt gewerkt aan een vaccin dat katten antistoffen laat maken tegen hun eigen Fel d 1, en een vaccin voor mensen is alleen op veiligheid getest bij 21 volwassenen. Geen van beide is als behandeling te krijgen.
Mijn kat heeft een allergie. Ben ik hier goed?
Deze pagina gaat over mensen die allergisch zijn voor katten. Heeft je kat jeuk of reageert hij op zijn voer, lees dan voedselallergie bij je kat en vraag het je dierenarts.
Lees ook
Een kat in huis?
Registreer je kat gratis bij SpotKat, met foto's en chipnummer bij elkaar.