Een kale kat uit Canada met een huid als zacht suède, enorme oren en een aanhankelijk, kletsend karakter.
De Sphynx lijkt kaal, maar voelt aan als een zachte perzik. Het ras begon in 1966 in Canada met één kaal katje en werd later ook in Nederland verder gefokt. Hij is een echte knuffelaar en een kletskous, en zoekt altijd de warmste plek op: je schoot, onder het dekbed of in een zonnestraal. Goed om te weten: in Nederland mag je sinds 2026 geen nieuwe Sphynx meer nemen, omdat een kat zonder vacht en snorharen het lastig heeft. Katten die er al waren, mogen blijven.
Heel aanhankelijk. Hij wil altijd dicht bij zijn mensen zijn.
Een echte schootkat die jouw warmte zoekt en graag onder het dekbed meeslaapt.
Vaak een speelse clown. Sommige leren zelfs apporteren.
Heel levendig: hij springt, klimt en zit graag hoog.
Kletst de hele dag met je mee, maar meestal niet heel hard.
Slim en leert snel trucjes. Sommige lopen zelfs aan een tuigje.
Helemaal niet verlegen. Vaak staat hij bezoek al bij de deur op te wachten.
Goed met kinderen die voorzichtig zijn met zijn blote huid.
Kan meestal goed met een vriendelijke hond, als ze rustig aan elkaar wennen.
Houdt van gezelschap van andere katten, het liefst nog een Sphynx.
Is niet graag alleen. Beter als er vaak iemand thuis is, of met een tweede kat.
Gemaakt voor binnen: zonder vacht heeft hij bescherming nodig tegen zon en kou.
Een Sphynx is hypoallergeen.
Nee. De stof waar mensen allergisch voor zijn, zit in speeksel en huid, niet in haar. Veel mensen met een kattenallergie reageren op een Sphynx net zo als op andere katten.
Een Sphynx is helemaal kaal.
Meestal niet. De meeste hebben heel fijn dons, zoals op een perzik, en wat kort haar op de neus, oren, voeten of staartpunt.
De Sphynx is een oude Egyptische kat.
Nee. Het ras begon in 1966 in Canada. De naam verwijst alleen naar het beeld van de Egyptische sfinx, waar hij op lijkt.
Heel af en toe wordt bij gewone katten een kitten zonder haar geboren, door een kleine verandering in een gen. Dat gen is recessief: een kale kitten krijg je alleen als beide ouders het doorgeven. Fokkers kruisten de eerste kale katten met de Devon Rex en andere katten, zodat het ras groot en gezond genoeg werd.
In Ontario, Canada, krijgt een zwart-witte huiskat een kaal katertje. Hij heet Prune.
Op een boerderij in Minnesota (VS) wordt het kale poesje Epidermis geboren. Een jaar later volgt haar zusje Dermis.
Fokster Shirley Smith vindt drie kale kittens op straat in Toronto.
Twee van die kittens gaan naar dr. Hugo Hernandez in Nederland. Hij kruist ze met een Devon Rex: het begin van de Europese Sphynx.
Britse liefhebbers richten een Sphynx-club op, nadat de Britse vereniging GCCF het ras eerst had geweigerd.
De Amerikaanse CFA laat de Sphynx toe voor inschrijving.
De Europese federatie FIFe en de Amerikaanse CFA erkennen de Sphynx volledig.
Onderzoekers vinden het gen achter de kaalheid: een verandering in het keratinegen KRT71, dat haren stevig laat groeien.
Nederland verbiedt het houden van naaktkatten zoals de Sphynx. Katten die al voor 1 januari gechipt waren, mogen blijven.
Middelgroot, gespierd en verrassend zwaar voor zijn maat, met een ronde buik alsof hij net gegeten heeft. Zijn kleur zit in zijn huid.
Een Sphynx met een gewone vacht. Het kale gen is recessief, dus in nesten met een behaarde ouder worden ook kittens met haar geboren. Het is geen apart ras.
Erkenning: De Amerikaanse CFA schrijft ze in om mee te fokken, maar ze doen niet mee op shows.
Kattenverenigingen schrijven kleuren als een EMS-code. De letter is de kleur (n zwart, a blauw, d rood, f schildpad), s betekent zilver of smoke, y golden, en de cijfers zeggen iets over wit (01–09), schaduw (11, 12), het tabbypatroon (22–25) of colourpoint (33).
Zwart(n)
Blauw(a)
Schildpad(f)
Zwart met wit(n 03)
Seal point(n 33)
Seal mink(n 32)FIFe schrijft elke tabby in als 21, zonder het patroon te noemen. CFA noemt de patronen wel, maar zegt dat ze op de kale huid vaag worden.
Staat niet in de kleurentabel van FIFe, al zegt de standaard dat alle kleuren mogen. Andere verenigingen laten het toe.
Een Sphynx mag elke kleur hebben. Alleen FIFe sluit een paar kleuren uit voor al zijn rassen: amber mag daar alleen bij de Noorse Boskat, en caramel en apricot erkent FIFe bij geen enkel ras.
Het eerste kale katje uit 1966 heette Prune, Engels voor pruim, vanwege zijn gerimpelde huid.
Twee van de eerste Sphynxen uit Minnesota heetten Epidermis en Dermis, naar lagen van de huid.
Zo hoog kunnen de enorme oren van een Sphynx worden.
Een Sphynx voelt warm aan als een kruik, omdat de warmte zo uit zijn blote huid komt. Zijn temperatuur is gewoon normaal.
De kleur van een Sphynx zit in zijn huid, en net als bij mensen wordt die donkerder in de zon.
Er is geen onderzoek naar hoe oud een Sphynx wordt. Rasbeschrijvingen noemen meestal 12 tot 15 jaar, sommige minder. Zie het als een ruwe schatting.
De hartspier wordt dikker, zodat het hart minder goed pompt. In een Frans onderzoek had ongeveer 1 op de 5 onderzochte Sphynxen het, vaak al jong. Veel katten merken er jarenlang niets van, en medicijnen helpen. Er is nog geen dna-test voor.
Hoe je het vindt: Een hartecho door een specialist, bij fokdieren meestal elk jaar.
Een hartklep is vanaf de geboorte verkeerd gevormd, zodat er bloed terug kan lekken. In hetzelfde Franse onderzoek had ongeveer 1 op de 8 Sphynxen het.
Hoe je het vindt: Je ziet het op dezelfde hartecho als HCM.
Tussen 3 en 23 weken worden de spieren van het kitten zwak: hij is snel moe, laat zijn kop hangen en slikt moeilijk. Rond 9 maanden wordt het meestal niet erger. Het is zeldzaam, en een kitten krijgt het alleen als beide ouders drager zijn.
Hoe je het vindt: Dna-test van de ouders. Twee dragers worden niet met elkaar gekruist.
Zonder vacht blijft het huidvet op de huid zitten, in plooien, oren en onder de nagels. Daar groeit makkelijk gist. In een klein Zweeds onderzoek zat gist op 4 van de 5 Sphynxen. Het is vooral een kwestie van verzorging.
Hoe je het vindt: Geen test: regelmatig wassen en de plooien, oren en nagelbedden schoonmaken.
Geen vacht, wel werk. De huid wordt vet, dus hij moet regelmatig in bad, van elke week tot elke maand. Maak elke week de oren schoon, veeg de ogen af en poets de nagelbedden en tanden.
Hij verliest snel warmte. Houd het huis warm, geef hem warme plekjes en in de winter zo nodig een truitje. Houd hem uit felle zon: zijn huid verbrandt, en veel zon vergroot de kans op huidkanker.
Geef hem krabpalen, plekken om te klimmen en elke dag een speelmoment samen.
Om warm te blijven heeft hij flinke trek, dus hij wordt snel te dik. Geef twee tot drie afgewogen maaltijden per dag.
Een Sphynx is niet hypoallergeen. De stof waar je allergisch voor bent, komt uit speeksel en huid. Sommige mensen reageren iets minder, en vlak na een bad helpt het even, maar reken er niet op.
Gecontroleerd op 20 oktober 2026
Sinds 1 januari 2026 mag je in Nederland geen Sphynx of andere naaktkat meer nemen, fokken of tentoonstellen. Een kat die al vóór die datum gechipt was, mag zijn hele leven bij je blijven of naar een nieuw baasje. Je moet de chipdatum dan wel op papier kunnen laten zien, bijvoorbeeld met de registratie in de chipdatabank of een verklaring van de dierenarts.
Laten we links uitwisselen. Wij zetten jouw vereniging hier, met logo, een korte tekst en een link. Jij linkt naar deze pagina. Geen kosten, geen contract.
Registreer je kat gratis bij SpotKat, met foto's en chipnummer bij elkaar.
