Verhuizen met een kat

Leer je kat voor de verhuisdag in de reismand te gaan. Richtlijnen van dierenartsen noemen oefenen met beloningen de gouden standaard voor stressvolle ritten. Ze schrijven het voor bezoeken aan de dierenarts, dus bij een verhuizing pas je hetzelfde idee toe op een nieuwe situatie. Korte oefenmomenten werken bij katten beter dan lange, en je hoeft de kat minder vast te pakken, wat hem bang maakt.

Laat de mand open staan in een kamer die je kat gebruikt, zodat hij naar de kat gaat ruiken. Dat maakt hem minder bang voor de mand en voor reizen. Is er geen tijd om te oefenen, dan is het minimum uit de richtlijn: de mand en de auto ongeveer 15 minuten van tevoren behandelen met een synthetisch kattenferomoon, en de mand afgedekt en stabiel houden.

Een verhuizing is een stressmoment om op te plannen: katten kunnen minder goed tegen een verandering van plek dan veel mensen denken en houden vaak niet van reizen. Een kat die thuis al gestrest is, bijvoorbeeld door spanning tussen katten, heeft extra voorbereiding nodig. Hou de dagelijkse routine zo vast mogelijk, met eten, spelen en contact op de gewone tijden.

In één enquête zei meer dan 75% van de kateneigenaren dat niemand hun reisadvies had gegeven. Het loont om je dierenarts vóór de verhuizing te vragen.

Zet je kat in één rustige kamer, met eten, water, kattenbak en een schuilplek, terwijl het huis vol mensen en open deuren zit. Een kat die opgesloten zit, heeft al zijn basisbehoeften in die ene kamer nodig. Een verduisterde kamer helpt een bange kat tot rust te komen. Een kattenpension voor die dag is een andere manier om de kat uit de drukte te houden; we vonden geen bron over hoe je er een kiest, dus vraag het je dierenarts of het pension zelf.

Reis in de mand en hou je kat tijdens de hele rit in de mand. De meeste manden, ook harde plastic, horen op de vloer achter de voorstoelen. Een mand die een crashtest heeft doorstaan, kan op de achterbank worden vastgezet. Katten zitten graag in de onderste helft van de mand, waar ze zich kunnen verstoppen. Dek de mand af en laat je kat bij aankomst zelf naar buiten komen.

Harde geluiden maken katten van streek. Praat zacht en langzaam in de buurt van je kat. Je eigen stress verandert hoe je de stress van je kat leest, dus een rustige eigenaar telt op de dag zelf.

Kwijlen, likkebaarden en overgeven in de auto kunnen tekenen van wagenziekte zijn. Dierenartsen kunnen daar en tegen angst voor een stressvolle rit medicijnen voor voorschrijven. Dat vervangt oefenen en een rustige opzet niet. Vraag het je dierenarts vóór de dag zelf. Straf een kat die sist, zich verstopt of slecht reageert nooit: straf maakt een kat banger.

Katten zijn territoriaal en hebben het gevoel nodig dat ze controle, veiligheid, keuze en vertrouwdheid hebben. Zich verstoppen is een belangrijke manier om in een vreemde plek te wennen, dus geef schuilplekken. Begin met één veilige kamer: eten, water, kattenbak, een schuilplek, een warm bed en spullen die naar het oude huis ruiken, zoals een deken of een krabpaal.

Open de deur als je kat rustig en nieuwsgierig is en laat hem kamer voor kamer ontdekken. Trekt hij zich terug, laat hem dan. Katten ruiken heel goed, dus vermijd waar het kan sterke parfums en sterke schoonmaakmiddelen. Katten onthouden plekken tien jaar of langer en koppelen goede en slechte ervaringen aan plekken, dus maak de eerste dagen rustig en prettig.

Katten markeren hun territorium met geur, door te wrijven en met urine, steeds op dezelfde plekken. Een nieuw huis wordt deels vertrouwd door geur, dus was niet alle bekende spullen tegelijk. Hoge plekken voelen veilig: een plank, een krabpaal of een stevige kattenboom helpt je kat te wennen.

Elke kat heeft minimaal een veilige plek nodig, veilige toegang tot eten, water en kattenbak, spel, vaste positieve aandacht en een omgeving die zijn reukzin respecteert. Hou je kat weg bij ramen en deuren waar hij vreemde katten buiten kan zien; jaloezieën of tape op de vensterbank kunnen helpen. Feromoondiffusers en -sprays (Feliway is de bekendste naam) worden vaak genoemd, maar het bewijs is beperkt: zie ze als extraatje, niet als genezing.

Maak het huis veilig voordat je kat gaat rondlopen: sluit ramen die op kiep staan (een kat kan in de kier vast komen te zitten), leg het toiletdeksel neer, hou plastic zakken weg en controleer of je planten niet giftig zijn.

Ruzie om territorium begint vaak als er iets nieuws in huis komt. Een verhuizing kan spanning geven tussen katten die normaal goed samengaan.

Vechten ze, scheid ze dan en breng ze langzaam weer bij elkaar, met eten als beloning. Ze te snel weer samenbrengen is de grootste fout. Straf vechtende katten niet en trek ze niet met je handen uit elkaar: een hard geluid of een zacht voorwerp dat je in de buurt gooit, is veiliger. Geef een kat geen medicijn, uit de winkel of uit het kastje van de dierenarts, zonder het eerst aan de dierenarts te vragen.

Laat een buitenkat de eerste dagen niet naar buiten. Hij kent de omgeving, de andere katten en de gevaren nog niet. Vrij rondlopende katten vertrouwen op een kaart van hun territorium in hun geheugen, en de nieuwe kaart is nog leeg.

Het advies dat je vaak ziet, is de kat een paar weken binnen houden, meestal 2 tot 4 weken. We vonden in onze bronnen geen onderzoek of richtlijn met een vast getal, dus zie het als gangbare praktijk. Vraag het je dierenarts en laat het gedrag van je kat leidend zijn: kalm, etend, de kattenbak gebruikend en nieuwsgierig naar het huis.

Een kat die buiten komt en binnen moet blijven, went bijna nooit aan opgesloten zitten en zoekt de vrijheid, ook als dat gevaarlijk is. Een paar weken binnen blijven moet je plannen met spel, uitkijkplekken en aandacht. Een beveiligde tuin of kattenren is een tussenweg tussen vrije toegang en alleen binnen.

Katten leggen echte afstanden af. In één onderzoek was het territorium van buitenkatten 7 tot 28 hectare groot, en katten gaan vaak vele honderden meters van huis. De grootte van het territorium verschilt per kat, dus één onderzoek naar wilde en huiskatten zegt niet hoe ver jouw kat gaat.

Katten kunnen van ver de weg naar huis vinden. Sommige zijn na meer dan 80 kilometer teruggekomen, na dagen tot jaren. Verhalen over terugkeer van meer dan 2.000 km zijn niet te bevestigen. In één oud experiment koos een kat in 60% van de gevallen de uitgang richting huis op 5 km, en op grotere afstand leek hij de richting niet te weten. Leun daar niet op: het is één oud experiment.

Het risico is het grootst bij buitenkatten die een korte afstand verhuizen. Hou je kat binnen tot het nieuwe huis vertrouwd is en vraag de nieuwe bewoners van je oude huis om het te melden als je kat opduikt.

Is je kat toch weg, zoek dan eerst dicht bij huis. In één onderzoek naar vermiste katten werd 61% binnen 12 maanden levend teruggevonden, 34% van hen binnen 7 dagen, en 75% binnen 500 meter van waar ze kwijtraakten. Regelmatig zoeken, flyers en sociale media vergroten de kans.

Het chipnummer helpt alleen als het register je huidige adres en telefoonnummer heeft. Geef je nieuwe gegevens na de verhuizing door aan het register. Kijk bij je eigen register hoe: sommige laten je dat online doen, andere via de dierenarts.

Wie de chip scant, zoekt het nummer op in het register. Met een oud adres of telefoonnummer kan hij je niet bereiken. Welk register en wat het kost, staat in het blok per land hieronder.

Binnen de EU heeft een kat minstens een geldige rabiësvaccinatie nodig, genoteerd in een EU-dierenpaspoort. Begin ruim van tevoren, want na de vaccinatie geldt een wachttijd. De kat moet herkenbaar zijn met een geïmplanteerde microchip. Een tatoeage telt alleen als die vóór 3 juli 2011 is gezet.

Regels voor landen buiten de EU verschillen en kunnen streng zijn. Vraag het vroeg aan de autoriteit van het land van bestemming en aan je dierenarts. Onze bronnen behandelen ze niet.

Een gestreste kat reageert op drie hoofdmanieren: hij bevriest of wordt passief, hij vermijdt, of hij verdedigt zich. De passieve vorm missen mensen vaak. Half dichtgeknepen ogen en zijwaarts gedraaide oren kunnen betekenen dat een kat zich beschermt en hulp nodig heeft. Tekenen van angst zijn platte oren, wijde pupillen, sissen, gespreide snorharen en een kat die zich klein maakt en met de staart dicht tegen het lijf kruipt.

Een staart die sterk naar beneden gebogen en dik is, is een dreigsignaal. Een trillende of zwiepende staart kan irritatie betekenen. Zich verstoppen is de eerste dagen normaal: sleep je kat er niet uit. Een bange kat heeft misschien minuten tot dagen nodig om te kalmeren. Spinnen bewijst niet dat de kat ontspannen is: katten spinnen ook bij pijn of ziekte.

Stress door de thuisomgeving is in verband gebracht met blaasproblemen en een verstoorde spijsvertering bij katten. Extra kattenbakken, meer tijd en minder spanning tussen katten verbeterden in één onderzoek de gezondheid en het gedrag. Een plotselinge gedragsverandering moet eerst door een dierenarts worden bekeken, omdat die een vroeg teken van ziekte kan zijn.