SpotKat
Een bruine Tonkanees met aquablauwe ogen zit bij een glazen deur en kijkt naar buiten, naar een besneeuwde tuin

Tonkanees

Precies tussen de Siamees en de Burmees in: een gespierde kat met een zijdezachte vacht en aquablauwe ogen, speels, praatgraag en dol op mensen.

De Tonkanees, ook wel Tonkinees, is een mengsel van de Siamees en de Burmees. Van allebei heeft hij iets: hij is slanker dan een Burmees en steviger dan een Siamees. De bekendste Tonkanees heeft een warme bruine vacht met iets donkerder oren, snoet, poten en staart, en ogen in de kleur van zeewater. Hij wil overal bij zijn, praat graag mee en speelt zijn hele leven.

Herkomst
Canada en Verenigde Staten
Gewicht
4–5 kg kater3–4 kg poes
Formaat
Middelgroot
Leeftijd
12–16 jaar

Karakter

  • Speels en praatgraag
  • Altijd van de partij
  • Goed met kinderen, honden en katten
  • Niet graag alleen
  • Aanhankelijk

    Is erg gehecht aan zijn mensen en wil overal bij zijn.

  • Schootkat

    Zit graag op je, vaak op je schouder, maar meestal niet urenlang op schoot.

  • Speels

    Blijft zijn hele leven speels en apporteert graag.

  • Energiek

    Actief en sportief: hij klimt, rent door het huis en wil iets te doen hebben.

  • Praatgraag

    Praat veel, maar met een zachtere stem dan een Siamees.

  • Leert trucjes

    Slim en leert snel trucjes, en helaas ook hoe je een deur opendoet.

  • Met vreemden

    Vriendelijk tegen bezoek en zelden verlegen; vaak staat hij al bij de deur.

  • Met kinderen

    Een fijne gezinskat voor kinderen die lief met dieren omgaan.

  • Met honden

    Kan meestal goed met een vriendelijke hond die katten gewend is.

  • Met andere katten

    Houdt van andere katten en is het gelukkigst met een kattenvriendje.

  • Alleen thuis

    Is niet graag lang alleen. Een tweede kat of iemand thuis helpt.

  • Binnenkat

    Kan vaak prima binnen wonen, als hij gezelschap heeft en genoeg om te klimmen en te spelen.

Foto's

Verhaal of waar?

  • De Tonkanees komt uit Tonkin, in Vietnam.

    De naam doet alleen denken aan die streek. Het ras is in Canada en de Verenigde Staten gemaakt, uit de Siamees en de Burmees.

  • De Tonkanees is een gloednieuwe, verzonnen kruising.

    Katten van dit type werden al rond 1880 getoond als 'chocolade Siamees'. Zelfs Wong Mau, de moeder van de Burmees, was eigenlijk een Tonkanees. Het moderne ras bouwt oude lijnen opnieuw op.

  • Twee mink-Tonkanezen krijgen alleen mink-kittens.

    Mink zit precies tussen twee genen in. Twee minks krijgen gemiddeld de helft mink-kittens, een kwart point en een kwart sepia. Alleen een point met een sepia geeft een nest vol mink.

Geschiedenis

Katten tussen de Siamees en de Burmees in bestonden al lang: rond 1880 heetten ze 'chocolade Siamees', en Wong Mau, de moeder van het Burmese ras, was er ook een. In de jaren zestig gingen fokkers in de Verenigde Staten en Canada Siamezen en Burmezen bewust kruisen, om dat middelste type met de aquablauwe ogen te krijgen. Ze noemden het de Tonkanees, en in de jaren tachtig en negentig volgde de erkenning.

  1. 1880s

    Britse kattenboeken beschrijven naast de Siamees met seal points ook de 'chocolade Siamees', die veel lijkt op de latere Tonkanees.

  2. 1901

    De Britse Siamese Cat Club wil zowel de gewone als de chocolade Siamees fokken.

  3. 1930

    Dr. Joseph Thompson brengt Wong Mau naar Californië. Zij wordt de moeder van de Burmees en blijkt later een Tonkanees.

  4. 1950s

    In New York fokt Milan Greer zo'n tien jaar lang kruisingen van Siamees en Burmees, de 'Golden Siamese'.

  5. 1960s

    Jane Barletta in New Jersey en Margaret Conroy in Canada beginnen allebei, zonder van elkaar te weten, met het kruisen van Siamees en Burmees.

  6. 1967

    De Canadese vereniging CCA neemt het ras op in het stamboek; fokkers uit beide landen schrijven de eerste standaard.

  7. 1971

    De CCA geeft het ras kampioensstatus, en de naam Tonkanese wordt in het Engels Tonkinese.

  8. 1983

    In Engeland erkent The Cat Association het ras.

  9. 1984

    De Amerikaanse CFA erkent de mink-Tonkanees als kampioensras. Vanaf dan mogen er geen andere rassen meer bij.

  10. 1991

    De Britse GCCF erkent de Tonkanees als kampioensras, en de eerste GCCF-rasclub wordt opgericht.

  11. 2002

    Bij CFA mogen nu ook de point- en sepia-Tonkanezen meedoen, naast de minks.

Uiterlijk

Middelgroot en gespierd, zonder grof te zijn: precies tussen de lange, slanke Siamees en de compacte Burmees in. Als je hem optilt, is hij verrassend zwaar.

Kop
Een zacht afgeronde wig, iets langer dan breed, met hoge jukbeenderen en een stompe snuit.
Oren
Middelgroot, breed aan de basis met ovale puntjes, net zo veel aan de zijkant als boven op de kop.
Ogen
Open amandelvormig en een beetje schuin. De kleur hangt af van het patroon: aquablauw bij mink, blauw bij point en groen tot geelgroen bij sepia.
Lichaam
Middellang en gespierd, met vrij slanke poten. De achterpoten zijn iets langer, de voetjes ovaal.
Staart
In verhouding tot het lijf, smaller wordend naar een licht afgerond puntje.
Vacht
Kort, fijn en zijdezacht, met een mooie glans en bijna geen ondervacht. Elke Tonkanees is een pointkat: oren, snoet, poten en staart zijn donkerder. Bij mink is het verschil zacht, bij point groot en bij sepia klein. Bij mink heet bruin 'natural', chocolade 'champagne' en lila 'platinum'.
Op shows
CFA en WCF kennen alleen de vier basiskleuren (natural, champagne, blauw en platinum), elk in mink, point en sepia. De Britse GCCF, TICA en de Franse LOOF laten veel meer kleuren toe. FIFe erkent de Tonkanees niet.

Varianten

  • Langharige Tonkanees (Tibetaan)

    Dezelfde kat met dezelfde kleuren, maar met een halflange, fijne en zijdezachte vacht die plat op het lijf ligt. Op de schouders is hij korter, op de flanken langer, met een volle broek en staart en soms een kraag.

    Erkenning: Erkend door de Franse LOOF, niet door CFA, GCCF of WCF.

Kleuren

De codes tussen haakjes

Kattenverenigingen schrijven kleuren als een EMS-code. De letter is de kleur (n zwart, a blauw, d rood, f schildpad), s betekent zilver of smoke, y golden, en de cijfers zeggen iets over wit (01–09), schaduw (11, 12), het tabbypatroon (22–25) of colourpoint (33).

  • Natural mink(n 32)
  • Blauw mink(a 32)
  • Champagne mink(b 32)
  • Platinum mink(c 32)
  • Chocolade point(b 33)
Alle kleuren en patronen (22)

Mink

  • Natural mink (n 32)
  • Blauw mink (a 32)
  • Champagne mink (b 32)
  • Platinum mink (c 32)

Mink is het patroon dat bij het ras hoort, met aquablauwe ogen. Natural is bruin (seal), champagne is chocolade en platinum is lila.

Point

  • Seal point (n 33)
  • Blauw point (a 33)
  • Chocolade point (b 33)
  • Lila point (c 33)

Een licht lijf met duidelijk donkere points en blauwe ogen, zoals bij een Siamees. CFA spreekt hier van natural, champagne en platinum point; in Nederland hoor je vaker seal, chocolade en lila.

Sepia

  • Bruin sepia (n 31)
  • Blauw sepia (a 31)
  • Chocolade sepia (b 31)
  • Lila sepia (c 31)

Het lijf is maar een beetje lichter dan de points, en de ogen zijn groen tot geelgroen, zoals bij een Burmees.

Rood, crème, kaneel en meer

  • Rood mink (d 32)
  • Crème mink (e 32)
  • Kaneel mink (honey) (o 32)
  • Fawn mink (p 32)
  • Caramel mink (am 32)

Bij de Britse GCCF, TICA, de Franse LOOF en de Australische ACF, ook in point en sepia. CFA en WCF kennen deze kleuren niet.

Schildpad

  • Schildpad mink (f 32)
  • Blauw schildpad mink (g 32)

Bij GCCF, TICA, LOOF en ACF in alle kleuren. CFA en WCF kennen geen schildpad.

Tabby, smoke en zilver

  • Bruin tabby mink (n 22 32)
  • Smoke mink (ns 32)
  • Zilver tabby mink (ns 22 32)

Tabby mag bij de Britse GCCF en de Franse LOOF, in alle tabbypatronen. Smoke en zilver staan vooral in de LOOF-standaard. CFA en WCF kennen deze kleuren niet.

Hoort niet bij de Tonkanees

  • Wit (w)
  • Mink met wit (n 03 32)

Een Tonkanees is altijd een pointkat, dus een witte kat hoort er niet bij. Witte vlekjes, zoals een wit medaillon op de borst, zijn bij CFA en de Australische ACF een reden om uitgesloten te worden.

Wist je dat?

  • Zeewaterogen

    Een mink-Tonkanees heeft aquablauwe ogen: een mengsel van de blauwe ogen van de Siamees en de gouden ogen van de Burmees.

  • Bleek geboren

    Alle Tonkanees-kittens worden licht geboren, met blauwe ogen. Hun patroon en oogkleur komen pas in de maanden daarna.

  • 16 maanden

    Zo lang kan het duren voordat een blauwe of platinum Tonkanees zijn volle kleur heeft.

  • Ruim 30 landen

    Tonkanezen staan op postzegels van meer dan dertig landen.

  • 1 op 2

    Krijgen twee mink-Tonkanezen kittens, dan is gemiddeld maar de helft mink. De rest is point of sepia.

Gezondheid

Hoe oud12–16jaar

Daar is geen goed onderzoek naar. De Britse GCCF en de dierenorganisatie PDSA noemen zo'n 15 jaar, andere bronnen iets meer of minder. Zie 12 tot 16 jaar als een ruwe schatting. Volgens GCCF en PDSA heeft het ras geen eigen gezondheidsproblemen; de dna-tests zijn er vooral door de Burmese voorouders.

Pyruvaatkinase-tekort (PK-def)

Rode bloedcellen gaan te snel kapot, zodat de kat bloedarmoede kan krijgen: hij is dan moe en zwak, met bleek tandvlees. Sommige katten merken er niets van. Hoe vaak het bij de Tonkanees voorkomt, is niet bekend.

Hoe je het vindt: Dna-test van de ouders. Een kitten krijgt het alleen als beide ouders drager zijn.

Erfelijke blindheid (PRA)

Het netvlies slijt langzaam. Een kitten ziet normaal, maar bij een volwassen kat gaat het zicht achteruit, soms tot hij blind is. Thuis redt zo'n kat zich meestal goed. Hoe vaak het voorkomt, is niet bekend.

Hoe je het vindt: Dna-test (rdAc) van de ouders. Twee dragers worden niet met elkaar gekruist.

Kaliumtekort (hypokaliëmie, BHK)

Een erfelijke ziekte uit de Burmese lijnen. Jonge katten krijgen buien van spierzwakte, meestal vanaf 2 tot 6 maanden; soms is het pas rond een jaar duidelijk. Het kan licht zijn, maar ook ernstig.

Hoe je het vindt: Dna-test van de ouders. Een kitten krijgt het alleen als beide ouders drager zijn.

Tandvleesontsteking

Bij oudere katten kan het tandvlees rood en pijnlijk worden, en dan kan de kat tanden verliezen. CFA noemt dit als het enige echte aandachtspunt van het ras. Het is goed te behandelen.

Hoe je het vindt: Geen test. Wen een jonge kat aan tandenpoetsen en laat de dierenarts geregeld in de bek kijken.

Vraag de fokker naar

  • Dna-tests van beide ouders voor PK-def en PRA
  • Dna-tests van beide ouders voor de Burmese erfelijke ziektes: kaliumtekort (BHK), de kopafwijking (BHD) en GM2
  • Of er nooit twee dragers met elkaar gekruist worden

Verzorging

  • Borstelen

    Weinig werk: een rubberen borstel eens per week of zelfs minder is genoeg. De zijdezachte vacht blijft vanzelf schoon, en wassen hoeft bijna nooit. Hij verhaart vooral in het voor- en najaar.

  • Bewegen

    Hij wil spelen, klimmen en dingen te doen hebben. Veel speeltjes en spelletjes, zoals apporteren, houden verveling weg.

  • Gebit

    Wen hem jong aan tandenpoetsen. Zo heeft hij later minder snel last van pijnlijk tandvlees.

  • Eten

    Gewoon goed, gevarieerd kattenvoer met af en toe iets lekkers is genoeg.

  • Allergie

    Geen enkele bron noemt de Tonkanees hypoallergeen. Ben je allergisch voor katten, reken er dan niet op.

Mag het waar jij woont?

Gecontroleerd op 21 oktober 2026

  • NederlandToegestaan
  • BelgiëToegestaan
  • LuxemburgToegestaan

Erkend door verenigingen

  • WCFWereld, vooral DuitslandErkend
  • TICAWereld, vooral AmerikaErkend
  • CFAAmerikaPoint en sepia sinds 20021984
  • GCCFGroot-Brittannië1991

Rasverenigingen

  • Ben je een Tonkanees-vereniging?

    Laten we links uitwisselen. Wij zetten jouw vereniging hier, met logo, een korte tekst en een link. Jij linkt naar deze pagina. Geen kosten, geen contract.

Een kat in huis?

Registreer je kat gratis bij SpotKat, met foto's en chipnummer bij elkaar.

Download in de App StoreOntdek het op Google Play