SpotKat
Mijn account
NederlandsEnglish
Een blauwe Scottish Fold met koperkleurige ogen zit aan het eind van een oude houten steiger aan een stil meer en kijkt naar een libel

Scottish Fold

Een ronde, rustige kat met omgevouwen oortjes. Het gen achter die oortjes laat ook kraakbeen en botten slecht groeien.

De Scottish Fold heeft oortjes die naar voren omgevouwen liggen, als een petje. Daardoor lijkt zijn kop helemaal rond, een beetje als een uil. Alle Folds stammen af van Susie, een witte boerderijkat die in 1961 in Schotland werd gevonden. Van aard is hij rustig, lief en huiselijk. Er is wel iets belangrijks om te weten: het gen dat de oren vouwt, zorgt er ook voor dat kraakbeen en botten in het hele lijf niet goed groeien. Elke kat met vouworen heeft daar last van, de ene veel meer dan de andere. Daarom mag je in Nederland sinds 2026 geen nieuwe kat met vouworen meer nemen. Katten die er al waren, mogen blijven.

Herkomst
Tayside, Schotland
Gewicht
4–6 kg kater2.7–5 kg poes
Formaat
Middelgroot
Leeftijd
9–15 jaar

Karakter

  • Rustig en huiselijk
  • Loopt je overal achterna
  • Zit rechtop als een prairiehond
  • Stil, met een zacht stemmetje

  • Aanhankelijk

    Lief en aanhankelijk bij zijn eigen mensen.

  • Schootkat

    Zit graag bij je in de buurt, maar wil meestal niet altijd op schoot.

  • Speels

    Speelt graag een spelletje met zijn mensen, soms zelfs apporteren, maar is niet wild.

  • Energiek

    Rustig en huiselijk: hij speelt in korte buien en rust veel.

  • Praatgraag

    Een stille kat met een zacht stemmetje.

  • Leert trucjes

    Slim genoeg om eenvoudige trucjes te leren.

  • Met vreemden

    Wat verlegen bij bezoek. Hij heeft tijd nodig om naar ze toe te komen.

  • Met kinderen

    Meestal geduldig met kinderen, maar zijn staart en poten moeten voorzichtig behandeld worden.

  • Met honden

    Kan samenleven met een rustige hond, het liefst een die hij al als kitten kent.

  • Met andere katten

    Meestal goed met andere katten, al begrijpen sommige katten zijn gevouwen oren verkeerd.

  • Alleen thuis

    Is niet graag lange dagen alleen.

  • Binnenkat

    Past goed bij een leven binnen.

Foto's

Verhaal of waar?

  • Door de gevouwen oren is een Scottish Fold doof.

    Nee. De vouw heeft geen invloed op het gehoor. De eerste Folds waren wit, en doofheid hoort soms bij het gen voor een witte vacht, niet bij de vouw.

  • Een kitten met rechte oren uit Fold-ouders heeft het vouwoorgen nooit.

    Meestal klopt dat, maar niet altijd. In een onderzoek uit 2026 gingen bij ongeveer 1 op de 8 katten met het gen de oren rechtop staan tijdens het opgroeien. Alleen een dna-test weet het zeker.

  • Een Scottish Fold is gewoon een rustige, relaxte kat.

    Deels. Hij is van nature rustig, maar dierenwelzijnsorganisaties waarschuwen dat een Fold die weinig springt ook last van zijn gewrichten kan hebben. Let dus goed op hoe hij beweegt.

Geschiedenis

In 1961 vond een boer bij Coupar Angus in Schotland een witte kat met omgevouwen oren: Susie. William en Mary Ross namen een van haar kittens met vouworen en fokten verder met Britse Korthaar en huiskatten. De Britse vereniging liet het ras al snel weer vallen, omdat ze zich zorgen maakte over de gezondheid. In Amerika groeide het ras wel. In 2016 vonden onderzoekers dat de vouw komt door één verandering in een gen, die ook het kraakbeen in het hele lijf raakt.

  1. 1961

    Bij Coupar Angus in Schotland wordt een witte boerderijkat met vouworen gevonden. Ze heet Susie.

  2. 1966

    William Ross schrijft het ras in bij de Britse vereniging GCCF. De katten heten voortaan Scottish Fold.

  3. 1971

    De GCCF stopt met het inschrijven van Scottish Folds, uit zorg om hun gezondheid.

  4. 1978

    De Amerikaanse CFA erkent de kortharige Scottish Fold volledig.

  5. 1992

    De CFA erkent ook de langharige Fold, die in Europa Highland Fold heet.

  6. 2014

    Nederland verbiedt fokken met dieren met schadelijke erfelijke kenmerken. Dat geldt ook voor katten met vouworen.

  7. 2016

    Onderzoekers vinden de oorzaak van de vouworen: één verandering in het gen TRPV4, die ook kraakbeen en botten raakt.

  8. 2021

    Vlaanderen verbiedt vanaf 1 oktober het fokken en verkopen van katten met vouworen.

  9. 2022

    De CFA laat ook Scottish-katten met rechte oren meedoen op shows.

  10. 2026

    Nederland verbiedt het houden van nieuwe katten met vouworen. Katten die vóór 1 januari gechipt waren, mogen blijven.

Uiterlijk

Middelgroot, stevig en rond. Volgens de Amerikaanse vereniging TICA zegt één woord alles over dit ras: rond, van kop en ogen tot lijf en poten.

Kop
Rond van alle kanten, met volle wangen, een stevige kin en een korte, brede neus. Katers hebben dikke wangen.
Oren
Klein en naar voren en omlaag gevouwen, als een petje met ronde puntjes. Kittens worden geboren met rechte oren; die gaan na 3 tot 4 weken vouwen.
Ogen
Groot, rond en wijd open, met een lieve blik. De kleur past bij de vacht.
Lichaam
Rond, goed gevuld en gespierd, even breed bij schouders en heupen. Een korte nek en stevige poten met ronde voetjes.
Staart
Middellang tot lang, smaller wordend naar de punt en soepel tot het puntje. Een stijve of korte staart is een fout, omdat stijfheid een eerste teken van de botaandoening is.
Vacht
Kort, dik en pluche, met een dichte ondervacht die een beetje van het lijf af staat. De Highland Fold heeft halflang haar.
Op shows
De Europese FIFe en de Britse GCCF erkennen het ras niet, vanwege de botaandoening. WCF, TICA en CFA wel, en daar mogen nooit twee Folds met elkaar gekruist worden.

Varianten

  • Scottish Straight

    Dezelfde kat, maar met gewone rechtopstaande oren. In elk nest van een Fold en een kat met rechte oren komen ook rechtoorkittens. Zonder het vouwoorgen krijgt hij de botaandoening niet.

    Erkenning: Erkend door TICA, WCF en sinds 2022 ook door CFA.

  • Highland Fold

    De langharige Fold, met zacht halflang haar, plukjes tussen de tenen en in de oren, en een kraag. Voor de rest dezelfde kat, met dezelfde gezondheid en dezelfde regels.

    Erkenning: Erkend door TICA, WCF en CFA (sinds 1992).

Kleuren

De codes tussen haakjes

Kattenverenigingen schrijven kleuren als een EMS-code. De letter is de kleur (n zwart, a blauw, d rood, f schildpad), s betekent zilver of smoke, y golden, en de cijfers zeggen iets over wit (01–09), schaduw (11, 12), het tabbypatroon (22–25) of colourpoint (33).

  • Blauw(a)
  • Wit(w)
  • Zwart tabby gemarmerd(n 22)
  • Rood tabby gemarmerd(d 22)
  • Zilver tabby gemarmerd(ns 22)
  • Schildpad met wit(f 03)
Alle kleuren en patronen (49)

Effen

  • Zwart (n)
  • Blauw (a)
  • Chocolade (b)
  • Lila (c)
  • Kaneel (o)
  • Fawn (p)
  • Rood (d)
  • Crème (e)
  • Wit (w)

Schildpad

  • Schildpad (f)
  • Blauw-crème (g)
  • Chocolade schildpad (h)
  • Lila-crème (j)

Tabby

  • Zwart tabby gemarmerd (n 22)
  • Zwart tabby gestreept (n 23)
  • Zwart tabby gevlekt (n 24)
  • Zwart tabby ticked (n 25)
  • Blauw tabby gemarmerd (a 22)
  • Rood tabby gemarmerd (d 22)
  • Rood tabby gestreept (d 23)
  • Crème tabby gemarmerd (e 22)
  • Schildpad tabby gestreept (f 23)

Smoke en zilver

  • Zwart smoke (ns)
  • Blauw smoke (as)
  • Rood smoke (ds)
  • Schildpad smoke (fs)
  • Zilver tabby gemarmerd (ns 22)
  • Zilver tabby gevlekt (ns 24)
  • Zilver shaded (ns 11)
  • Zilver shell (chinchilla) (ns 12)
  • Rood shell (cameo) (ds 12)

Golden

  • Golden shaded (ny 11)
  • Golden shell (chinchilla) (ny 12)

Met wit

  • Zwart van (n 01)
  • Zwart harlekijn (n 02)
  • Zwart met wit (n 03)
  • Blauw met wit (a 03)
  • Rood met wit (d 03)
  • Schildpad met wit (f 03)
  • Blauw-crème met wit (g 03)
  • Zwart tabby gemarmerd met wit (n 03 22)

Kleine witte vlekjes (medaillons of knoopjes) mogen bij CFA, maar niet op WCF-shows.

Colourpoint

  • Seal point (n 33)
  • Blauw point (a 33)
  • Chocolade point (b 33)
  • Lila point (c 33)
  • Rood point (d 33)
  • Crème point (e 33)
  • Seal tortie point (f 33)
  • Seal tabby point (n 21 33)

WCF erkent points alleen zonder wit. CFA staat points ook met andere patronen toe.

Niet bij WCF en TICA

  • Seal point met wit (n 33 03)
  • Seal mink (n 32)
  • Seal sepia (n 31)

De Fold mag bijna elke kleur hebben. WCF erkent points niet met wit, en mink en sepia staan alleen op de lijst van de Australische ACF.

Wist je dat?

  • 1961

    Elke Scottish Fold stamt af van Susie, een witte boerderijkat die in 1961 in Schotland werd gevonden.

  • 3 weken

    Fold-kittens worden geboren met rechte oren. Pas na 3 tot 4 weken gaan ze vouwen.

  • Prairiehond

    Een nieuwsgierige Fold gaat soms rechtop op zijn achterpoten zitten, net als een prairiehond.

  • Uilenkop

    Met zijn platte oortjes en grote ronde ogen lijkt een Fold volgens veel mensen op een uil.

  • Rond

    Volgens de rasstandaard van TICA beschrijft één woord deze kat: rond.

Gezondheid

Hoe oud9–15jaar

Er is geen onderzoek naar hoe oud een Scottish Fold wordt. Rasbeschrijvingen noemen ongeveer 9 tot 15 jaar. Dierenwelzijnsorganisaties zeggen dat sommige Folds korter leven door hun gewrichtsziekte.

Kraakbeen- en botaandoening (osteochondrodysplasie)

Hetzelfde gen dat de oren vouwt, laat ook het kraakbeen elders in het lijf slecht groeien. Elke kat met vouworen heeft het, van licht tot ernstig. De botten van poten en staart kunnen dik worden en de gewrichten stijf en pijnlijk. De kat gaat dan mank lopen, springt niet meer of krijgt een stijve staart. Het is niet te genezen, maar pijnstilling en aanpassingen in huis helpen. Katten met twee kopieën van het gen worden al jong ernstig ziek; daarom kruist niemand twee Folds.

Hoe je het vindt: Een dna-test laat zien of een kat het gen heeft, ook bij rechte oren. Röntgenfoto's en controle van de staart laten zien hoe ver het is.

Cystenieren (PKD)

In beide nieren groeien blaasjes met vocht, waardoor de nieren later kunnen falen. Het gen komt van Perzische voorouders. Het is niet te genezen, maar voeding en zorg remmen het af.

Hoe je het vindt: Dna-test (PKD1) van de ouders, en een echo van de nieren.

Vraag de fokker naar

  • Of je deze kat in jouw land mag houden: in Nederland mag dat niet meer met vouworen
  • Bij een Scottish Straight: een dna-test die laat zien dat hij het vouwoorgen niet heeft
  • Een dna-test voor PKD van beide ouders

Verzorging

  • Verzorging

    Kam de korte vacht één keer per week. De Highland Fold moet vaker geborsteld worden tegen klitten. Hij verhaart het hele jaar, en meer in voorjaar en najaar.

  • Gewrichten en staart

    Laat de dierenarts regelmatig zijn gewrichten en staart nakijken, en vraag op tijd naar pijnstilling als hij stijf beweegt. Pak zijn staart altijd voorzichtig aan.

  • Bewegen

    Speel elke dag rustig met hem. Geef lage ligplekken en trapjes of loopplanken, want hoog springen kan pijn doen.

  • Eten

    Hij eet graag en beweegt niet zoveel. Let op zijn gewicht: extra kilo's belasten pijnlijke gewrichten nog meer.

  • Allergie

    Er is geen reden om aan te nemen dat een Fold minder allergie geeft dan andere katten.

Mag het waar jij woont?

Gecontroleerd op 21 oktober 2026

  • NederlandVerbodenMeer uitleg

    Sinds 1 januari 2026 mag je in Nederland geen nieuwe kat met vouworen meer nemen, fokken of tentoonstellen. Een kat die al vóór die datum gechipt was, mag zijn hele leven bij je blijven of naar een nieuw baasje. Je moet de chipdatum dan wel op papier kunnen laten zien.

  • BelgiëMet voorwaardenMeer uitleg

    In Vlaanderen mag je sinds 1 oktober 2021 geen katten met vouworen fokken, verkopen of weggeven. Een kat die je al hebt, mag bij je blijven. In Wallonië en Brussel geldt nu geen aparte regel.

  • LuxemburgToegestaan

Erkend door verenigingen

  • WCFWereld, vooral DuitslandAls Scottish Fold Shorthair en Highland FoldErkend
  • TICAWereld, vooral AmerikaSamen met de langhaar en de Scottish StraightErkend
  • CFAAmerikaLanghaar sinds 1992, rechte oren sinds 20221978

Rasverenigingen

  • Ben je een Scottish Fold-vereniging?

    Laten we links uitwisselen. Wij zetten jouw vereniging hier, met logo, een korte tekst en een link. Jij linkt naar deze pagina. Geen kosten, geen contract.

    Mail ons[email protected]

Een kat in huis?

Registreer je kat gratis bij SpotKat, met foto's en chipnummer bij elkaar.

Download in de App StoreOntdek het op Google Play