SpotKat
Een blauwgrijze Chartreux met oranje ogen zit in de deuropening van een oude bakstenen schuur, op stro in het zonlicht

Chartreux

Een stevige Franse korthaar die alleen in blauwgrijs bestaat, met een wollige vacht, oranje ogen, een glimlach en een zacht stemmetje.

De Chartreux is een oud Frans ras. Hij is er maar in één kleur: blauwgrijs, van licht as tot donker leisteen. Zijn vacht voelt wollig, zijn ogen zijn koper tot oranje, en door zijn volle wangen en smalle snuit lijkt hij te glimlachen. Hij is rustig en praat weinig: hij tjirpt liever dan dat hij miauwt. Veel Chartreux volgen hun mensen als een hondje.

Herkomst
Frankrijk
Gewicht
4.5–7 kg kater3–5 kg poes
Formaat
Middelgroot
Leeftijd
12–15 jaar

Karakter

  • Stil: tjirpt meer dan hij miauwt
  • Kalm, speelt in korte buien
  • Als een hondje: volgt je overal
  • Vaak gek op één persoon
  • Aanhankelijk

    Lief en trouw, vaak vooral aan één persoon, zonder opdringerig te zijn.

  • Schootkat

    Wil graag bij je zijn. Sommige kruipen op schoot, maar veel zitten liever naast je en worden niet graag vastgehouden.

  • Speels

    Blijft ook als volwassene speels en houdt van jagen en bespringen.

  • Energiek

    Het grootste deel van de dag rustig, met korte buien van spelen.

  • Praatgraag

    Heel stil: hij tjirpt en kirt meer dan hij miauwt, en sommige maken bijna geen geluid.

  • Leert trucjes

    Slim en een beetje een hondje: veel leren apporteren, komen als je roept of lopen aan een tuigje.

  • Met vreemden

    Rustig bij bezoek. Bevalt iets hem niet, dan loopt hij meestal liever weg dan dat hij blaast.

  • Met kinderen

    Goed met kinderen die lief met hem omgaan, maar houdt niet van een druk huis.

  • Met honden

    Kan meestal goed met een rustige, vriendelijke hond.

  • Met andere katten

    Kan meestal goed opschieten met andere katten.

  • Alleen thuis

    Kan goed een paar uur alleen zijn en vermaakt zichzelf.

  • Binnenkat

    Blij binnen met plekken om te klimmen, en geniet van een veilige tuin of een wandeling aan een tuigje.

Foto's

Verhaal of waar?

  • Kartuizer monniken fokten deze katten in hun klooster, de Grande Chartreuse.

    Daar is geen bewijs voor. Het klooster vond in zijn archief geen katten. De naam komt waarschijnlijk van een blauwgrijze Spaanse wol, 'pile des Chartreux'.

  • Een Chartreux is gewoon een blauwe Britse Korthaar of een Russisch Blauw.

    Nee, het zijn drie rassen. FIFe deelde de Chartreux en de blauwe Brit van 1970 tot 1977 wel in als één ras, maar splitste ze weer. Een Chartreux is niet gedrongen en niet slank, maar daartussenin, op vrij dunne poten. Hij heeft een smalle snuit met een glimlach, een wollige vacht en oranje ogen; groene ogen zijn bij hem een fout.

  • Een blauwe 'karthuizer' die te koop staat, is een Chartreux.

    Vaak niet. Nederlandse en Duitse verkopers gebruikten die naam lang voor de blauwe Britse Korthaar. De Chartreux is een eigen ras met een eigen standaard.

Geschiedenis

Blauwgrijze korthaarkatten met een wollige vacht ving al eeuwen muizen in Frankrijk, lang voor er kattenshows waren. In de jaren twintig begonnen twee zussen de blauwe katten van het eiland Belle-Île te fokken. Na de Tweede Wereldoorlog waren er nog maar weinig over, en werden ze gekruist met Perzen en blauwe Britten. Fokkers rond Jean Simonnet bouwden het ras weer op en zorgden dat het apart bleef van de Brit.

  1. 1747

    De Franse schilder Perronneau schildert een dame met een grote blauwe kat op schoot, die wordt gezien als een Chartreux.

  2. 1756

    Het natuurboek van Buffon noemt de Chartreux als een van de vier katten van Frankrijk, getekend op een Parijs dak.

  3. 1925

    De zussen Christine en Suzanne Léger gaan de blauwe katten van Belle-Île fokken.

  4. 1933

    Hun poes Mignonne de Guerveur wordt in Parijs internationaal kampioen.

  5. 1935

    Suzanne Léger schrijft een artikel met de eerste rasstandaard voor de Chartreux.

  6. 1949

    De Europese federatie FIFe erkent de Chartreux.

  7. 1970

    FIFe zet de Chartreux en de blauwe Britse Korthaar onder één standaard.

  8. 1977

    Na protest van fokkers krijgt de Chartreux bij FIFe weer een eigen standaard.

  9. 1987

    De Amerikaanse vereniging CFA geeft de Chartreux kampioensstatus.

  10. 2023

    De Britse GCCF erkent de Chartreux volledig, met kampioensstatus.

Uiterlijk

Stevig en gespierd op vrij dunne poten: liefhebbers noemen dat 'aardappels op tandenstokers'. Zijn blauwe vacht is dik en een beetje wollig.

Kop
Breed en rond, maar geen bal. Volle wangen (bij katers echte hangwangen) en een smalle snuit geven hem een lieve glimlach.
Oren
Middelgroot, hoog op de kop en rechtop, met licht ronde puntjes.
Ogen
Groot en open, van diepgeel tot koper; helder oranje is het mooist. Groen mag niet.
Lijf
Stevig, met brede schouders en een diepe borst, niet gedrongen en niet lang. De poten zijn vrij kort en fijn, met ronde voetjes.
Staart
Middellang, dik aan de basis en smaller naar een ronde punt. Een knik in de staart is een fout.
Vacht
Kort, dicht en een beetje wollig, met een dikke ondervacht. Waar het lijf buigt, valt hij open zoals schapenwol.
Op shows
FIFe ziet het liefst een licht blauwgrijze kat; CFA, TICA en GCCF vinden elke tint goed, als hij maar egaal is. CFA en TICA keuren een witte vlek op de borst, een knikstaart en groene ogen af.

Kleuren

De codes tussen haakjes

Kattenverenigingen schrijven kleuren als een EMS-code. De letter is de kleur (n zwart, a blauw, d rood, f schildpad), s betekent zilver of smoke, y golden, en de cijfers zeggen iets over wit (01–09), schaduw (11, 12), het tabbypatroon (22–25) of colourpoint (33).

  • Blauw(a)
Alle kleuren en patronen (1)

Blauw

  • Blauw (a)

Elke tint blauw mag, van licht as tot leisteen, als hij maar egaal is. FIFe ziet het liefst licht blauwgrijs; CFA, TICA en GCCF hebben geen voorkeur.

Bestaat niet bij de Chartreux

  • Zwart (n)
  • Chocolade (b)
  • Lila (c)
  • Rood (d)
  • Crème (e)
  • Wit (w)
  • Blauw-crème (g)
  • Blauw tabby (a 22)
  • Blauw smoke (as)
  • Blauw zilver tabby (as 22)
  • Blauw met wit (a 03)
  • Blauw point (a 33)

Een Chartreux is altijd blauw, bij elke vereniging. Een andere kleur, witte vlekjes, strepen of lang haar horen niet bij het ras. Kittens hebben soms vage 'spookstrepen'; die verdwijnen vanzelf.

Wist je dat?

  • Glimlach

    Door zijn volle wangen en smalle snuit lijkt hij te lachen. In Frankrijk heet hij 'de glimlachende kat van Frankrijk'.

  • Tjirp

    Veel Chartreux tjirpen en kirren in plaats van te miauwen, en sommige maken bijna geen geluid.

  • Apporteren

    Hij heet een 'hondenkat': veel volgen hun mensen overal, en sommige brengen speeltjes terug.

  • Tandenstokers

    Liefhebbers noemen hem 'aardappels op tandenstokers': een rond, stevig lijf op vrij dunne pootjes.

  • Letter van het jaar

    In Frankrijk begint de naam van een raskat met de letter van zijn geboortejaar. Zo zie je aan de naam hoe oud hij is.

Gezondheid

Hoe oud12–15jaar

Meestal 12 tot 15 jaar. Hij geldt als een van de gezondste raskatten; bekende problemen komen maar af en toe voor.

Losse knieschijf (patella-luxatie)

De knieschijf schiet uit zijn gleuf, waardoor de kat even huppelt of een achterpoot optilt. Lichte gevallen geven weinig last; bij ernstige kan een operatie helpen, en die werkt meestal goed.

Hoe je het vindt: De dierenarts voelt het bij elke controle. Fokkers fokken niet met katten vanaf graad 2.

Hartspierziekte (HCM)

De hartwand wordt langzaam dikker, zodat het hart minder goed pompt. Het komt bij dit ras niet vaak voor, maar het kan ernstig zijn.

Hoe je het vindt: Een hartecho bij fokkatten vanaf 2 jaar, elke 2 jaar herhaald. Er is geen dna-test.

Bloedgroep B

Bij de Chartreux komen bloedgroep A en B allebei veel voor. Voor de kat zelf maakt het niets uit. Maar krijgt een moeder met B kittens met bloedgroep A, dan kan haar eerste melk die kittens ziek maken.

Hoe je het vindt: Een bloedgroeptest of dna-test van beide ouders vóór het dekken.

Cystenieren (PKD)

Er groeien blaasjes in de nieren, waardoor ze later minder goed werken. Bij de Chartreux is het heel zeldzaam.

Hoe je het vindt: Dna-test van fokkatten; de Britse GCCF eist die.

Vraag de fokker naar

  • Een dna-test voor PKD van beide ouders
  • De bloedgroep van beide ouders
  • Een hartecho van de ouders, als ze 2 jaar of ouder zijn
  • Of de knieën van de ouders en kittens zijn nagekeken

Verzorging

  • Borstelen

    Kam de wollige vacht ongeveer eens per week, vaker in het voorjaar en najaar als hij zijn ondervacht verliest. Wassen is bijna nooit nodig.

  • Bewegen

    Korte spelletjes en jachtspelletjes elke dag houden hem fit. Sommige vinden een wandeling aan een tuigje leuk.

  • Eten

    Hij wordt snel te dik, vooral na het castreren en op middelbare leeftijd. Geef afgewogen porties en weinig snoepjes.

  • Allergie

    Een Chartreux is niet hypoallergeen. Zijn dikke vacht verhaart flink, en er is geen onderzoek dat laat zien dat hij minder allergenen maakt.

  • Hoog zitten

    Hij houdt van vaste gewoontes en van hoge plekken. Geef hem een stevige krabpaal of een plank om vanaf te kijken.

Mag het waar jij woont?

Gecontroleerd op 21 oktober 2026

  • NederlandToegestaan
  • BelgiëToegestaan
  • LuxemburgToegestaan

Erkend door verenigingen

  • FIFeEuropa, ook Nederland en BelgiëVan 1970 tot 1977 samen met de blauwe Brit1949
  • WCFWereld, vooral DuitslandErkend
  • TICAWereld, vooral AmerikaErkend
  • CFAAmerikaIngeschreven sinds 1979, kampioensstatus sinds 19871987
  • GCCFGroot-BrittanniëVoorlopig erkend in 2017, volledig sinds 20232023

Rasverenigingen

  • Ben je een Chartreux-vereniging?

    Laten we links uitwisselen. Wij zetten jouw vereniging hier, met logo, een korte tekst en een link. Jij linkt naar deze pagina. Geen kosten, geen contract.

Een kat in huis?

Registreer je kat gratis bij SpotKat, met foto's en chipnummer bij elkaar.

Download in de App StoreOntdek het op Google Play